سبحانعلی قاینی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(وف ح 1265 / 1260 ق)، فقیه، متكلم، فیلسوف، ریاضیدان، طبیب، محقق، نویسنده و شاعر. معروف به فاضل سبحانعلى‏خان. وى در شهر لكنهو ساكن و از امیران و مراجع علمى، سیاسى و اجتماعى این شهر بود. او علاوه بر امر تدریس به امور سیاسى نیز مى‏پرداخت. مدتى وزیر و مشاور حیدر پادشاه بود و سایر حكام هند، همچون یمین‏الدوله سعادت على‏خان به او ارادت مى‏ورزیدند. میرزا محمدعلى كشمیرى (م 1309 ق) وى را از شاگردان شریف‏العلماء محمد شریف ابن ملا حسنعلى مازندرانى (م 1246 ق) ذكر كرده است. وى در هند درگذشت و طبق وصیتش پیكرش به كربلا منتقل و در آنجا دفن شد. از آثارش: «شرح حدیث الاثره»؛ «شرح حدیث الثقلین»؛ «شرح حدیث الحوض»؛ «الوجیزه»، در علم كلام و اصول دین به فارسى؛ «لطافه المقال»، كه در رد اعتراضات فاضل رشید نگاشت و فاضل رشید این كتاب را در تحت نام «ایضاح لطافه المقال» پاسخ گفت و فاضل سبحانعلى‏خان كتاب «فذلكه الكلام» را در جواب «ایضاح» نوشت. جواب رساله‏ى «مكاتیب» حیدرعلى فیض‏آبادى؛ «فیوضات سحبانى»؛ «فضائح البخارى فى صحیحه»، در مورد نویسنده و متن كتاب «صحیح» بخارى و روایات جعلى آن، كه به فارسى است.